Canım Ülkem · Akdeniz Bölgesi
Osmaniye: Desenli Kilimim
Osmaniye ilini Karatepe Kilimleri, Topaç (kiriştek), Osmaniye Yerfıstığı, Ahşap Oymacılığı gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Büyük geometrik şekillerle baskı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
kilim deseni · az–çok, seyrek–sık, iz, tekrar
Malzemeler
Geniş süngerler, yıkanabilir boya, sığ boya tabağı, kalın pastel, renkli kağıt, yapıştırıcı, resim kağıdı
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Kilim deseni için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimli olduğu Türkiye sayfasını açar. Ardından illerin sıralandığı Akdeniz sayfasını açar ve kilim resminin altındaki Osmaniye adını gösterir. Osmaniye kültür sayfasından kilim dokuyan kadın, kiriştek denen topaç ve yer fıstığı resimleri seçilip adları kısaca okunur; 'Bunlardan hangisini daha önce gördünüz?' diye sorulur.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Çocuklar büyük üçgen ve kare süngerleri eline alıp inceler. Öğretmen üçgen ve karelerden oluşan renkli kilim örneğini kısa süre gösterip masanın yanına alır; sünger boyaya hafifçe değdirilir, fazlası tabağın kenarında bırakılır. Öğretmen bir izi dik kaldırarak, birini sürükleyerek basar: 'Bu iki iz arasında ne fark var?'
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Her çocuğa üstte ve altta kenar şeritleri olan, ortası boş kilim kağıdı verilir. Çocuk renkleri, izlerin yönünü ve üçgenle karenin tekrar sırasını kendisi seçip basar, kenar şeritlerini de doldurur. Yorulan çocuğa kısa bir esneme arası verilir; çalışmayı her çocuk kendi eliyle tamamlar.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk kilimini yanındaki arkadaşıyla birlikte inceler ve ortadaki ile kenardaki düzeni gösterir. Öğretmen 'Bir şeyi değiştirmek ister misin?' diye sorar; çocuk bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da kilimini olduğu gibi bırakır. Öğretmen kararı kısa bir cümleyle yansıtır: 'Ortaya seyrek, kenara sık kare bastın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk kiliminde sevdiği bir ayrıntıyı gösterir; kültür sayfasındaki kilim dokuyan kadının resmine dönülerek çalışmanın nereden çıktığı hatırlanır. Malzemeler birlikte toplanır, boyalı eller hemen yıkanır ve ıslak kilimler düz zeminde kurumaya bırakılır. Öğretmen her çocuğun seçimini ve kullandığı tekniği kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Osmaniye kültür sayfası yeniden açılır ve ilk çalışmada konuşulmayan iki resim seçilir: tahta kutuya çiçek oyan usta ile dal üstündeki mavi kuşun olduğu kuş cenneti. Çocuklar oturdukları yerde ustanın oyma hareketini elleriyle yapar. İsteyen çocuk sayfanın siyah beyaz eşinden seçtiği bir resmi kendi renkleriyle boyar. Öğretmen boyanan resmi kilimin yanına koyup 'Bu ikisinde aynı olan bir renk ya da şekil var mı?' diye sorar; çocuk cevabını parmağıyla da gösterebilir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan boya ve süngerlerle iki küçük deneme kağıdı hazırlanır. Öğretmen üçgen süngeri gösterip 'Bunu ters çevirip basarsak iz nasıl olur?' diye sorar ve tahminleri dinler. Çocuklar aynı renkle bir kağıda üçgeni hep aynı yönde, ötekine her seferinde çevirerek yan yana basar; beklenmedik bir iz çıkarsa yanına yeniden basılır. Kağıtlar yan yana konur, çocuk gördüğü farkı söyler ya da parmağıyla gösterir ve beğendiği düzeni kendi kiliminde kullanabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Renkli kilim örneğine kısa bir bakış atılır ve örnek kenara alınır. Masada büyük parçalar halinde kesilmiş renkli kağıt üçgen ve kareler, yapıştırıcı, kalın pastel ve resim kağıdı durur. Çocuk kilimin ortası ve kenarı için parçaları önce yapıştırmadan dizip dener; takılan çocuğa 'Üçgenleri biraz daha seyrek dizsen nasıl olur?' diye ipucu verilir. Vazgeçilen parça yeni düzenin yanına konup karşılaştırılır, çocuk bitirdiği kilime bir ad verebilir.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Kilimler çocukların göz hizasında yan yana asılır, yanına Osmaniye kültür sayfası konur. Her çocuk kiliminde kullandığı bir rengi ya da şekli gösterir; arkadaşları sırayla fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler, konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Ardından Türkiye sayfasında Akdeniz, Akdeniz sayfasında Osmaniye bulunur; öğretmen 'Kuş cennetindeki kuşları ve elle dokunan kilimleri nasıl koruyabiliriz?' diye sorar. Her çocuk bir dahaki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer; kilimini sergiler ya da eve götürür.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Sünger büyük bir tutacakla kavranır; renkler ikiyle sınırlandırılabilir.
- 5–6 yaş: Aynı şeklin yönünü veya izler arasındaki uzaklığı değiştirerek bir düzen kurması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Kilim deseni için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği kilim deseni ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Akdeniz Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler