Canım Ülkem · Ege Bölgesi
Afyonkarahisar: Yumuşak Renkli Kilimim
Afyonkarahisar ilini Keçe, Bayat Kilimi, Afyon Lokumu, Kiraz gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Keçe parçalarıyla desen kolajı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
keçe kilim · parça–bütün, ön–arka, büyük–küçük, boşluk
Malzemeler
Renkli kağıt, ince karton, yapıştırıcı, kalın pastel, yuvarlak uçlu çocuk makası, büyük keçe parçaları
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Keçe kilim için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce Türkiye sayfasını, sonra Ege sayfasını açar ve kilim resminin altındaki Afyonkarahisar adını gösterir. Renkli kültür sayfasından keçeye çiçek işleyen kız, tezgahta kilim dokuyan usta ve tabaktaki lokum seçilir; lokum yalnız resimden tanınır. 'Evinizde buna benzeyen bir halı ya da kilim var mı?' diye sorulur.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Çocuklar büyük keçe parçalarını, renkli kağıtları ve yuvarlak uçlu makasları inceler. Köşeleri yeşil, ortasında turuncu bir baklava olan keçe kilim örneğine kısaca bakılır, sonra örnek kenara alınır. Öğretmen gösterirken söyler: 'Parçayı önce yapıştırmadan koyuyoruz, beğenince kaldırıp altına biraz yapıştırıcı sürüyoruz.'
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar köşelerinde üçgenler, ortasında büyük bir baklava çizili kilim kalıbına keçe ya da kağıt parçalarını yerleştirip uçlarını yapıştırır. Köşelere ve ortaya farklı renkler seçilir; yırtık kenarlar olduğu gibi kalır. Zor kesimleri öğretmen önceden yapar, kilimi çocuk kendisi tamamlar; gerekirse kısa bir hareket arası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuklar kilimlerini yanındaki arkadaşıyla birlikte inceler. 'Kiliminin ortasına hangi büyük şekli koymak istersin?' diye sorulur; çocuk isterse bir parçanın yerini değiştirir, kalın pastelle yeni bir iz ekler ya da kilimini olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısaca söyler: 'Büyük parçayı ortaya taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk kiliminde bir ayrıntıyı gösterir. Kültür sayfasındaki kilim dokuyan usta ile keçe işleyen kız yeniden gösterilir ve 'Kilimimizi hangi resim hatırlattı?' diye sorulur. Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir yerde kurumaya bırakılır; öğretmen her çocuğun seçimini ve tekniğini kısa bir notla yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Renkli kültür sayfası yeniden açılır. Bu kez dürbünle kuşlara bakan çocuğun olduğu Eber Gölü ile daldaki kirazlar konuşulur ve 'Kirazın kırmızısını başka hangi resimde görüyorsunuz?' diye sorulur. İsteyen çocuk sayfanın siyah beyaz halinde seçtiği bir resmi kalın pastelle boyar; taşan çizgiler olduğu gibi kalır, pasteller ağızdan uzak tutulur. Herkes oturduğu yerde kilim dokuyan ustanın el hareketini yapar, ardından kilimiyle boyama sayfası arasında ortak bir rengi parmağıyla gösterir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kilimden artan parçalarla iki küçük karton hazırlanır: birine keçeden, ötekine renkli kağıttan aynı büyüklükte bir baklava yapıştırılır. Çocuklar iki yüzeye parmaklarıyla dokunur, 'Pastel hangisinin üstünde daha belirgin çıkar?' diye tahminleri alınır. İki baklavaya kalın pastelle aynı çizgi çekilir, kartonlar yan yana konur ve çocuklar gördükleri farkı söyler ya da parmakla gösterir. Beklenmedik bir iz çıkarsa yeni kartonla yeniden denenir, ilk deneme saklanır; çocuk beğendiği denemeyi kilimine ekleyebilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Keçe kilim örneğine bir kez daha bakılır ve örnek kenara alınır: 'Senin kiliminin ortasında baklava yerine ne olsun?' Çocuk büyük parçalardan kendi şeklini seçer, rengini ve yönünü kendisi belirler; öğretmen yalnız makasta ya da yapıştırıcıda takılana yardım eder. Fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanır ve yeni düzenin yanına konur: 'Bu parçayı taşıyınca kilimin neresi değişti?' İki çocuk birlikte çalışırsa her biri kilimin bir yarısını düzenler; sonunda çocuk eserine bir ad verir, öğretmen bu adı not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Kilimler çocukların göz hizasında yan yana asılır, renkli kültür sayfası da yanlarına konur. Her çocuk kiliminde bir renk ya da parça gösterir, arkadaşları o kilimde fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler; konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Türkiye ve Ege sayfalarına dönülüp 'Kilimlerimiz hangi ilin resminin yanına gelir?' diye sorulur; dürbünlü çocuğun resmine bakılarak 'Kuşları uzaktan izleriz' gibi bir özen fikri paylaşılır. Her çocuk bir sonraki çalışma için bir malzeme seçer ve kilimini sergilemeye ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: İki veya üç büyük parça sunulur; yırtma, yapıştırma ya da yer gösterme arasından seçim yaptırılır.
- 5–6 yaş: Bir parçanın yerini değiştirerek bütün resmin nasıl değiştiğini açıklaması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İç boşluklar ve zor kesimler yetişkin tarafından önceden hazırlanır.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Keçe kilim için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği keçe kilim ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Ege Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler