Canım Ülkem · İç Anadolu Bölgesi
Sivas: Kilimimin Renkli Yolları
Sivas ilini Sivas Halısı, Yıldız Köprüsü, Kongre Müzesi, İnönü Konağı gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Kalın ip baskısı ve geometrik desen
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
kilim yolları · düz–kıvrımlı, yol, doku, yön
Malzemeler
Kısa ve kalın ip parçaları, yıkanabilir boya, sığ tabak, yapıştırıcı, büyük kağıt parçaları
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Kilim yolları için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimleriyle Türkiye sayfasını, sonra İç Anadolu illerinin sayfasını açar ve kilim resminin altındaki Sivas adını gösterir. Sivas'ın renkli sayfasından halı dokuyan kadını, kemerli Yıldız Köprüsü'nü ve Kongre Müzesi'ni birer cümleyle tanıtır. Çocuklara 'Bu resimlerde daha önce gördüğünüz bir şey var mı?' diye sorulur.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen kırmızı ve mavi yollu kilim örneğini kısaca gösterip masanın yanına alır. Kısa bir ipi sığ tabaktaki boyaya az değdirip kağıda bastırır, bir başkasını ince yapıştırıcı çizgisine yatırır: 'İpi ucundan tut, boyaya hafifçe değdir.' İpler boyna ya da bileğe dolanmayacak kadar kısa kalır, parmakla ya da geniş bir tutacakla tutulur.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Her çocuk, yanında koyun resmi olan kalıptaki boş dikdörtgene boyalı ipi düz ya da kıvrımlı bastırarak yollar yapar; kenara yuvarlak uçlu makasla kesilmiş büyük geometrik kağıt parçaları yapıştırır. Rengi, yeri ve yönü çocuk seçer, işini de kendisi bitirir. Boyalı parmaklar ağızdan uzak tutulur; yorulan çocuğa kısa bir hareket molası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk çalışmasının bir bölümüne bir arkadaşıyla birlikte bakar. Kilimin ortasına kendi yollarını ve renk sırasını yerleştirir; isterse bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da işini olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısa bir cümleyle söyler: 'Mavi yolunu kırmızının altına taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserindeki bir ayrıntıyı gösterir. Öğretmen Sivas sayfasındaki halı dokuyan kadını yeniden gösterir: 'Kilimlerimizi yaparken bu halıdan yola çıktık.' Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir yerde kurumaya bırakılır; öğretmen çocuğun seçimini ve kullandığı tekniği kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Öğretmen Sivas'ın renkli sayfasını yeniden açar ve ilk oturumda konuşulmayan kemik tarağı ile hingel tabağını gösterir: 'Bu tarağı da halı gibi insanlar elleriyle yapmış; sizce başka hangisini eller yapmış?' İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz halinden seçtiği bir resmi kendi renkleriyle boyar. Oturulan yerde halı dokuyan kadının el hareketi taklit edilir, köprünün kemerleri parmakla havaya çizilir. Sonra boyama kilim çalışmasının yanına konur, ikisindeki ortak bir renk ya da biçim parmakla gösterilir ve öğretmen çocuğun seçtiği ayrıntıyı not eder.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kilim çalışmasından kalan kağıtlardan iki küçük parça ve aynı renk boya hazırlanır; önce 'Düz ip ile kıvrık ip kağıtta nasıl bir yol bırakır?' diye tahminler alınır. Çocuk bir kağıda ipi düz, ötekine kıvırarak basar; beklemediği bir iz çıkarsa yeni bir parçada yeniden dener. Çocuk iki iz arasındaki farkı sözle ya da parmağıyla çizerek gösterir; öğretmen de 'İpi kıvırınca yol da kıvrıldı.' diyerek neyin değiştiğini söyler. Çocuk beğendiği yolu asıl kiliminde kullanabilir; denemeler sonra çalışma alanına kaldırılır.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Kırmızı ve mavi yollu kilim örneğine kısaca bakılır, sonra örnek kenara alınır. Çocuk ipleri ve kağıt parçalarını önce yapıştırmadan kağıdın üzerinde dener; ipi farklı kıvırarak iki ayrı yol yapabilir: 'Bu yol nereye gitsin?' Fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanır ve yeni düzenle karşılaştırılır; birlikte çalışan iki çocuğa kağıtta birer bölüm ayrılır. Sonunda çocuk eserine bir ad verir ya da bir ayrıntısını gösterir; öğretmen bunu çocuğun kendi sözleriyle not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Kilimler çocukların göz hizasında yan yana dizilir, Sivas'ın renkli sayfası da yanlarına konur. Her çocuk kendi kiliminde bir rengi, ipi ya da biçimi gösterir; arkadaşları sırayla fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler, konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Sonra Türkiye ve İç Anadolu sayfalarına dönülür, Sivas'ın kilim resmi bulunur ve 'Elle dokunmuş bir kilimi nasıl koruruz?' diye konuşulur. Her çocuk bir dahaki sefere denemek istediği malzemeyi seçer; kilimini sergide bırakmaya ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Tek kısa ve kalın ip sunulur; düz veya tek kıvrımlı biçim seçilir.
- 5–6 yaş: İpin kıvrımını değiştirerek iki farklı yol ya da doku oluşturması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İpler kısa tutulur, boyna veya ele dolanacak halka yapılmaz; metal levha kullanılmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Kilim yolları için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği kilim yolları ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: İç Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler