Canım Ülkem · Karadeniz Bölgesi
Bayburt: Şelalemin Parlak Çizgileri
Bayburt ilini Sırakayalar Şelalesi, Bayburt Kalesi, Saat Kulesi, Ehram gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- İp baskısı ve katmanlı kolaj
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
şelale · düz–kıvrımlı, yol, doku, yön
Malzemeler
Kısa ve kalın ip parçaları, yıkanabilir boya, sığ tabak, yapıştırıcı, büyük kağıt parçaları
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Şelale için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimli Türkiye sayfasını, sonra Karadeniz sayfasında şelale resminin altındaki Bayburt yazısını gösterir. Renkli Bayburt sayfasından Sırakayalar Şelalesi, Bayburt Kalesi ve Saat Kulesi seçilip adları okunur: 'Bu şelalenin adı Sırakayalar. Suyu nereden nereye akıyor?' Çocukların fark ettiği biçim ve renkler dinlenir.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen mavi iplerle yapılmış şelale örneğini kısaca gösterip masanın yanına bırakır. Kısa kalın bir ip parmakla ya da geniş bir tutacakla alınır; baskı için sığ tabaktaki boyaya hafifçe değdirilir, kolaj için ince bir yapıştırıcı çizgisine yatırılır. İpler kısa parçalar halinde kalır, boyalı parmaklar ağızdan uzak tutulur.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar kısa kalın mavi ipleri, şelale çizgilerinin olduğu kalıbın üzerine yukarıdan aşağıya yapıştırır. Yanlarına büyük kaya ve ağaç parçaları koyar, suyun biriktiği alt kısmı genişçe boyar. Renk, parçanın yeri ve ipin yönü çocuğun seçimidir; gerekirse kısa bir hareket arası verilir ve eserini çocuk kendisi tamamlar.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuklar eserlerinin bir bölümüne bir arkadaşıyla birlikte bakar. Öğretmen sorar: 'Kayaların ve ağaçların yeri böyle mi kalsın, yoksa birini taşımak ister misin?' Çocuk bir parçayı taşır, yeni bir ip ekler ya da işini olduğu gibi bırakır; öğretmen çocuğun kararını kısa bir cümleyle söyler.
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserinden bir ayrıntı gösterir. Renkli Bayburt sayfasındaki Sırakayalar Şelalesi resmine dönülür ve çalışmanın buradan çıktığı hatırlanır. Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir zeminde kurumaya bırakılır; öğretmen her çocuğun seçimini ve kullandığı tekniği kısa bir nota yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Renkli Bayburt sayfası yeniden açılır; bu kez tezgahta ehram dokuyan usta ile tabaktaki tel helvası birlikte incelenir: 'Bu ikisi birbirine nerede benziyor?' Tel helvası ve bal yalnız resimden tanınır. İsteyen çocuk sayfanın siyah beyaz halinden seçtiği tek bir bölümü kendi renkleriyle boyar, taşan çizgiler olduğu gibi kalır. Ustanın el hareketi oturulan yerde ellerle canlandırılır, ardından ipli şelale yanına konur ve iki çalışmadaki ortak bir renk ya da biçim parmakla gösterilir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Şelaleden kalan iplerle iki küçük deneme kağıdı hazırlanır: birinde ip düz, ötekinde hafif kıvrık tutulur. Öğretmen önce sorar: 'Düz ip ile kıvrık ip nasıl bir su çizgisi bırakır?' Çocuklar iki izi de basar ya da yapıştırır; boya, kağıt ve ip rengi ikisinde aynı kalır. Sonuçlar yan yana konur, çocuk farkı sözcükle, işaretle ya da parmağıyla çizerek anlatır ve beğendiği izi asıl eserine ekleyebilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
İpli şelale örneğine kısaca bakıldıktan sonra örnek kenara alınır. Çocuk gri kaya ve yeşil ağaç parçalarını önce yapıştırmadan kağıdın üzerinde dolaştırır, yerlerine karar verince yapıştırır. İpin kıvrımını değiştirerek iki farklı su yolu kurar; fikrini değiştirirse eski parça saklanır ve yeni düzenle yan yana konur. Birlikte çalışan iki çocuğun her biri kendi bölümüne karar verir; sonunda çocuk eserine bir ad verir ya da bir ayrıntıyı gösterir, öğretmen bunu çocuğun sözcükleriyle not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Şelale çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana asılır; renkli Bayburt sayfası da yanlarına konur. Her çocuk eserinde kullandığı bir rengi ya da malzemeyi gösterir, arkadaşları fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler; konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Sonra Türkiye ve Karadeniz sayfalarına dönülür, 'Bizim şelalemiz bu sayfada nerede?' diye sorulur ve şelalenin suyunu temiz tutmak gibi bir özen fikri söylenir. Her çocuk bir sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer; eserini sergide bırakmaya ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Tek kısa ve kalın ip sunulur; düz veya tek kıvrımlı biçim seçilir.
- 5–6 yaş: İpin kıvrımını değiştirerek iki farklı yol ya da doku oluşturması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İpler kısa tutulur, boyna veya ele dolanacak halka yapılmaz; metal levha kullanılmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Şelale için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği şelale ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Karadeniz Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler