Canım Ülkem · Karadeniz Bölgesi
Tokat: Yaprak Desenli Yazmam
Tokat ilini Tokat Yazması, Asma Yaprağı, Tokat Kalesi, Yeşilırmak Köprüsü gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Geniş yaprak kalıbıyla baskı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
yazma yaprağı · az–çok, seyrek–sık, iz, tekrar
Malzemeler
Geniş süngerler, yıkanabilir boya, sığ boya tabağı, kalın pastel, renkli kağıt, yapıştırıcı, resim kağıdı
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Yazma yaprağı için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimleriyle dolu Türkiye sayfasını, sonra Karadeniz sayfasını açar ve desenli bir yazma resminin altındaki Tokat adını gösterir. Renkli Tokat sayfasından kumaşa desen basan kız, asma yaprağı sarması ve Tokat Kalesi seçilir; sarma yalnız resimden tanınır. Öğretmen sorar: 'Bu kız kumaşın üstüne ne yapıyor sizce?'
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen kırmızı ve yeşil yaprak izleriyle süslenmiş yazma örneğini kısa süre gösterip masanın yanına alır. Sünger boyaya hafifçe değdirilir, fazlası tabak kenarına sıyrılır, kağıda bastırılıp dümdüz kaldırılır: 'Süngeri kaydırırsam iz nasıl olur?' Boyalı eller ağızdan uzak tutulur.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar geniş kağıda büyük yaprak biçimli süngerle baskı yapar ve bazı izleri ters yöne çevirir. Her çocuk boş kalan yerleri kalın pastelle çizgiler çizerek tamamlar. Renk, yer ve yön kararı çocuğundur; yorulan çocuğa kısa bir hareket arası verilir, ürünü çocuk kendisi bitirir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk çalışmasına bir arkadaşıyla birlikte bakar; kenar ile orta için farklı bir yaprak dizilişi kurar, örneğin kenarda seyrek, ortada sık. İsterse bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da çalışmayı olduğu gibi bırakır. Öğretmen kararı kısaca söyler: 'Kenara iki yaprak daha bastın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserindeki bir ayrıntıyı gösterir; renkli Tokat sayfasındaki kumaşa desen basan kıza dönülerek çalışmanın nereden geldiği hatırlanır. Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir yerde kurumaya bırakılır. Öğretmen her çocuğun seçtiği rengi ve baskıyı nasıl yaptığını kısa bir notla yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Renkli Tokat sayfası yeniden açılır; ilk gün konuşulmayan Almus Gölü ile kuşburnu marmeladı seçilir: 'Bunlardan hangisini doğa yaptı, hangisini insanlar?' İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz halinden seçtiği tek bir bölümü kendi renkleriyle boyar; taşan çizgiler olduğu gibi kalır. Yazma basan kızın kalıbı kumaşa bastırma hareketi oturulan yerde ellerle canlandırılır ya da göl kıyısının çizgisi parmakla havada izlenir. Sonra boyama ile yazma çalışması arasında ortak bir renk ya da yaprak biçimi bulunur; konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan malzemelerle iki küçük kağıt hazırlanır; aynı yaprak süngeri birinde sapı aşağı, ötekinde sapı yukarı bakacak biçimde basılır. Basmadan önce 'Sap yukarı bakınca yaprak nasıl görünecek?' diye tahmin sorulur; renk ve kağıt iki denemede de aynı tutulur. İki kağıt yan yana konur, çocuk gördüğü farkı sözle, işaretle ya da çizgiyle anlatır; beklenmedik bir iz çıkarsa ilk kağıt saklanıp yeniden denenir. Öğretmen 'Sapı çevirdin, yaprak ters döndü.' gibi kısa bir cümle kurar; çocuk beğendiği yönü asıl eserinde kullanabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Renkli yazma örneğine kısa bir süre bakılır ve örnek kenara alınır: 'Senin yazman nasıl olacak?' Çocuk renkli kağıt parçalarını yapıştırmadan önce kağıdın üstünde dener; aynı yaprağın yönünü ya da yapraklar arasındaki boşluğu değiştirerek tekrarlanan bir düzen kurar. Öğretmen yalnız yapıştırıcı ya da sünger kullanımında yardım eder; iki çocuk birlikte çalışırsa her birine kendi bölümü ayrılır. Fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanıp yenisiyle karşılaştırılır; çocuk eserine ad verebilir ya da bir ayrıntısını gösterebilir.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Tokat çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana asılır, renkli Tokat sayfası da yanlarına konur. Her çocuk eserinden bir renk ya da biçim gösterir; arkadaşlar sırayla o eserde fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler, konuşmak istemeyen çocuk işaretle katılır. Türkiye ve Karadeniz sayfalarında Tokat bulunur ve sorulur: 'Kumaşa desen basan ustanın emeğine ve yaprakları veren doğaya nasıl özen gösterebiliriz?' Her çocuk bir sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer; eser çocuğun kararıyla sergilenir ya da eve gider.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Sünger büyük bir tutacakla kavranır; renkler ikiyle sınırlandırılabilir.
- 5–6 yaş: Aynı şeklin yönünü veya izler arasındaki uzaklığı değiştirerek bir düzen kurması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Yazma yaprağı için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği yazma yaprağı ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Karadeniz Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler