Canım Ülkem · Doğu Anadolu Bölgesi
Hakkari: Dağların Renkli Kilimi
Hakkari ilini Hakkari Kilimi, Zap Vadisi, Berçelan Yaylası, Mergabüt gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Büyük geometrik kağıtlarla kolaj
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
dağ kilimi · parça–bütün, ön–arka, büyük–küçük, boşluk
Malzemeler
Renkli kağıt, ince karton, yapıştırıcı, kalın pastel, yuvarlak uçlu çocuk makası
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Dağ kilimi için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimleriyle Türkiye sayfasını, sonra Doğu Anadolu sayfasını açar ve kilim resminin altındaki Hakkari adını gösterir. Renkli kültür sayfasından kilim dokuyan kız, Zap Vadisi ve Berçelan Yaylası birer cümleyle tanıtılır. 'Bu resimlerde daha önce gördüğünüz bir şey var mı?' diye sorulur.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Önceden kesilmiş büyük üçgen ve dörtgen renkli kağıtlar ile iki dağın ve dikdörtgen kilimin çizili olduğu kalıp incelenir. Yırtık kağıtlarla yapılmış kilim örneğine kısa bakılır, sonra örnek kenara alınır. Öğretmen bir parçayı kalıba yapıştırmadan koyar, kaldırır ve az yapıştırıcı sürer; yırtık kenarlar olduğu gibi kalır.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar büyük üçgen ve dörtgen kağıtları kilim alanına, iki büyük dağ parçasını kilimin arkasına yerleştirip seçtikleri sırayla yapıştırır. Rengi, parçanın yerini ve pastel izinin yönünü çocuk seçer; kesmek isteyen yuvarlak uçlu makas kullanır. Gerekirse kısa bir hareket ve dinlenme arası verilir, ürünü çocuk kendisi tamamlar.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk yanındaki arkadaşıyla çalışmasına bakar ve kiliminin ortasına kendi şekil düzenini kurar. İsterse bir parçanın yerini değiştirir, pastelle yeni bir iz ekler ya da çalışmasını olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısa bir cümleyle söyler: 'Sarı üçgeni kenara taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserinden bir ayrıntıyı gösterir. Kültür sayfasındaki kilim dokuyan kız yeniden gösterilir: 'Senin kiliminde de onun kilimindeki gibi bir şekil var mı?' Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz zeminde kurumaya bırakılır ve öğretmen çocuğun seçimini ve tekniğini kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Renkli kültür sayfası yeniden açılır ve ilk çalışmada konuşulmayan iki resim, kayak yapan çocuğun olduğu Mergabüt ile lüşeli pilav birlikte incelenir; pilav resimden tanınır. İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz halinden seçtiği bir bölümü kendi renkleriyle boyar. Oturulan yerde kilim dokuyan kızın el hareketi canlandırılır. Öğretmen 'Bu resimlerdeki hangi renk senin dağ kiliminde de var?' diye sorar; konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Dağ kiliminden kalan kağıtlarla her çocuğa iki küçük ince karton verilir ve 'Üçgeni ters çevirirsek ne değişir?' diye tahmin sorulur. Çocuk iki kartona da birer dörtgen ve üçgen koyar; birinde üçgenin ucunu dörtgene, ötekinde dışarı çevirir. Kartonlar yan yana konur, çocuk gördüğü farkı sözle ya da parmağıyla gösterir. İsteyen denemelerden birini asıl kilimine ekler; iki deneme de saklanır.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Renkli kilim örneğine kısa bakılır, sonra örnek kaldırılır; çocuk parçaları yapıştırmadan önce kilimin üzerinde farklı yerlerde dener. Öğretmen 'Bu parçayı başka yere koyunca kilimin nasıl değişti?' diye sorar. Birlikte çalışmak isteyen iki çocuğa kilimin birer yarısı ayrılır, pasteller ağızdan uzak tutulur. Çalışma bitince çocuk kilimine bir ad verir ya da bir ayrıntısını gösterir, öğretmen bunu kendi sözleriyle not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Hakkari kilimleri çocukların göz hizasında yan yana yerleştirilir, renkli kültür sayfası da yanlarına konur. Her çocuk kiliminden bir renk ya da şekil gösterir, arkadaşları da o eserde fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler. Türkiye ve Doğu Anadolu sayfalarına dönülür, Hakkari'nin kilim resmi bulunur ve 'Kilimi dokuyan ellerin emeğine nasıl özen gösteririz?' diye sorulur. Her çocuk bir sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer; kilimini sergide bırakmaya ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: İki veya üç büyük parça sunulur; yırtma, yapıştırma ya da yer gösterme arasından seçim yaptırılır.
- 5–6 yaş: Bir parçanın yerini değiştirerek bütün resmin nasıl değiştiğini açıklaması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İç boşluklar ve zor kesimler yetişkin tarafından önceden hazırlanır.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Dağ kilimi için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği dağ kilimi ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Doğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler