Canım Ülkem · Doğu Anadolu Bölgesi
Kars: Karlar İçinde Desenli Halım
Kars ilini Kars Halısı, Sarıkamış, Kuyucuk, Kars Kaşarı gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Kağıt dokuma ve beyaz iz baskısı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
karlı kilim · alt–üst, sıra, uzun–kısa, tekrar
Malzemeler
Geniş renkli kağıt şeritler, kalın kağıt zemin, yapıştırıcı, yetişkinin hazırladığı geniş kesikler, beyaz yıkanabilir boya, geniş sünger
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Karlı kilim için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen yedi bölgenin resimli Türkiye sayfasını, sonra Doğu Anadolu illerinin sayfasını açıp Kars'ı gösterir. Kars'ın renkli resim sayfasından halı dokuyan kız, Sarıkamış'ta kayak yapan çocuk ve Kuyucuk gölündeki kuşlar adlarıyla tanıtılır. Öğretmen sorar: 'Siz bunlardan hangisini daha önce gördünüz?'
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen kırmızı, mavi ve beyaz çizgili, ortasında basamaklı desen olan kilim örneğini kısa süre gösterip masanın yanına koyar. Kesiklerini önceden açtığı kalın kağıt zeminde bir şeridi geçirir: 'Alttan, üstten, alttan, üstten.' Sonraki şerit öbür yönden başlar; uçlar yapıştırılır, zeminin kenarları bütün kalır.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Her çocuk geniş renkli şeritleri kesiklerden alttan ve üstten geçirerek kilimini dokur, sonra kenardaki yuvarlaklara süngerle beyaz boya basar. Rengi, şeridin yerini ve izin yönünü çocuk seçer, kilimini kendisi bitirir. Boyalı sünger ve eller ağızdan uzak tutulur; yorulan çocuğa kısa bir esneme arası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk kilimini bir arkadaşıyla birlikte inceler. Öğretmen sorar: 'Bir şeridin yerini değiştirmek ya da yeni bir kar izi eklemek ister misin?' Çocuk değiştirir ya da olduğu gibi bırakır; öğretmen kararını kısa bir cümleyle söyler: 'Mavi şeridi en üste taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk kiliminde bir ayrıntıyı gösterir. Öğretmen Kars'ın renkli resim sayfasındaki halı dokuyan kızı yeniden gösterir: 'Bizim kilimlerimiz bu halıdan esinlendi.' Malzemeler birlikte toplanır, boyalı kilimler düz bir yerde kurumaya bırakılır; öğretmen her çocuğun seçimini ve dokuma denemesini kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Öğretmen Kars'ın renkli resim sayfasını yeniden açar ve bu kez taş köprüyle Kağızman kayısısını seçer: 'Köprüyü kim yapmış olabilir, kayısıyı kim yetiştirmiş?' Kayısı ve kaşar yalnız resimde tanınır. İsteyen çocuk sayfanın siyah beyaz eşinden seçtiği bir bölümü kendi renkleriyle boyar; taşan çizgiler olduğu gibi kalır. Çocuklar oturdukları yerde halı dokuyan kızın el hareketini taklit eder, sonra karlı kilimle boyama arasında ortak bir renk gösterir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kilimden artan şeritler ve öğretmenin kesiklerini önceden açtığı iki küçük zeminle iki deneme hazırlanır; iki denemede yalnız şeritlerin renk sırası değişir. Öğretmen önce sorar: 'Kırmızı şeridi önce koyarsak kilim nasıl görünür, mavi şeridi önce koyarsak?' Çocuklar iki denemeyi de dokur, yan yana koyup gördükleri farkı söyler ya da parmakla gösterir. Öğretmen 'Sırayı değiştirdin, çizgiler de değişti.' diyerek bağı gösterir; çocuk beğendiği düzeni asıl kilimine taşıyabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Kilim örneği kısaca yeniden gösterilip kaldırılır; çocuk şeritleri yapıştırmadan önce zeminin üstüne koyup yerlerini dener. Öğretmen iki ya da üç renk seçen çocuğa sorar: 'Sıradaki şerit hangi renk olacak?' Yapıştırıcı ya da süngerde zorlanan çocuğa el verilir, gerekirse yuvarlak uçlu makas kullanılır; fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanıp yenisiyle karşılaştırılır. Çocuk kilimine bir ad verir ya da bir ayrıntıyı gösterir; öğretmen seçimini çocuğun sözleriyle not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Kilimler çocukların göz hizasında yan yana yerleştirilir, Kars'ın renkli resim sayfası yanlarına konur. Her çocuk kiliminde bir rengi ya da biçimi gösterir; arkadaşları sırayla fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler, konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Öğretmen Türkiye ve Doğu Anadolu sayfalarına dönüp sorar: 'Bugün hangi bölgedeki hangi ili gezdik?' Göldeki kuşları uzaktan izlemek gibi bir özen fikri paylaşılır; her çocuk sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer, kilimini sergiler ya da eve götürür.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: İki geniş aralıktan şerit geçirme veya hazır zemine şerit yerleştirme seçeneği verilir.
- 5–6 yaş: İki ya da üç rengin sırasını seçmesi ve bir sonraki şeridin yerini öngörmesi desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İç boşluklar ve zor kesimler yetişkin tarafından önceden hazırlanır.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Karlı kilim için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği karlı kilim ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Doğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler