Canım Ülkem · Doğu Anadolu Bölgesi
Malatya: Kayısımın Sıcak Renkleri
Malatya ilini Kuru Kayısı, Dalbastı Kirazı, Bakırcılık, Bervanik Baskısı gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Kağıt yuvarlama ve sünger baskısı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
kayısı · az–çok, seyrek–sık, iz, tekrar
Malzemeler
Geniş süngerler, yıkanabilir boya, sığ boya tabağı, kalın pastel, renkli kağıt, yapıştırıcı, resim kağıdı
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Kayısı için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen yedi bölgenin resimlerinin olduğu Türkiye sayfasında Doğu Anadolu'yu gösterir. Ardından illerin resimlerinin olduğu Doğu Anadolu sayfasında turuncu kayısıların yanındaki Malatya adını bulur. Malatya'nın renkli kültür sayfasından kuru kayısı, Dalbastı kirazı ve bakırcı ustası seçilip adları okunur ve öğretmen 'Bunlardan hangisini daha önce gördünüz?' diye sorar.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen buruşturulmuş turuncu kağıtlardan üç kayısı ve süngerle basılmış yeşil yapraklar olan sanat örneğini kısa süre gösterir, sonra masanın yanına kaldırır. Süngeri boyaya hafifçe değdirir, fazlasını tabağın kenarında bırakır, kağıda bastırıp yukarı kaldırır. Sonra süngeri kağıtta sürükler ve 'İz nasıl değişti?' diye sorar.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar büyük turuncu kağıt daireleri hafifçe buruşturup yassılaştırır. Daireleri dal ile üç kayısının çizgilerinin olduğu kalıptaki geniş dalın üzerine yapıştırır ve yaprakları yeşil boyalı süngerle basar. Çocuk rengini, parçasının yerini ve izin yönünü seçip eserini kendi elleriyle bitirir; yorulan çocuğa kısa bir hareket molası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk eserine bir arkadaşıyla birlikte bakar, kayısılarının renklerini ve dal üzerindeki yerlerini gösterir. Öğretmen 'Bir şeyi değiştirmek ister misin?' diye sorar; çocuk bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da eserini olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısaca söyler: 'Bu kayısıyı dalın ucuna taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserindeki bir ayrıntıyı gösterir; Malatya'nın kültür sayfasına dönülüp bu çalışmaya ilham veren kuru kayısı resmi birlikte bulunur. Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir yerde kurumaya bırakılır. Öğretmen her çocuğun seçimini ve kullandığı tekniği kısa bir notla yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Öğretmen Malatya'nın renkli kültür sayfasını yeniden açar; çocuklar ilk gün konuşulmayan Orduzu Çınarı, Günpınar Şelalesi ve Bervanik baskı resimlerinden ikisini seçer. Sayfanın siyah beyaz eşini isteyen çocuk seçtiği tek bir bölümü kalın pastelle kendi renkleriyle boyar, taşan renkler olduğu gibi kalır. Bakırcı ustasının çekiç vuruşu ya da baskı kalıbını kumaşa bastırma hareketi oturulan yerde ellerle yapılır. Sonra kayısı çalışmasına dönülür ve öğretmen 'Bu sayfada kayısınla aynı renkte ne var?' diye sorar.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kayısı çalışmasından kalan malzemelerle masaya iki turuncu kağıt daire konur: biri düz, biri hafifçe kabartılmış. Öğretmen 'Süngeri ikisine de bassak iz aynı mı olur?' diye sorar ve tahminler dinlenir. Çocuklar aynı sünger ve aynı boyayla iki daireye de basar, sonra daireleri yan yana koyup gördükleri farkı gösterir ya da söyler. Beklenmedik bir iz çıkınca çocuk yeni bir daireyle yeniden dener, ilk daire yanında kalır; beğendiği denemeyi asıl eserinde kullanabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Sanat örneğine kısaca bakıldıktan sonra örnek kenara kaldırılır; çocuk kayısı parçalarını yapıştırmadan önce kağıtta yerlerini değiştirerek dener. Yaprak izlerini sık ya da seyrek basarak, aynı izi tekrarlayarak kendi düzenini kurar; öğretmen 'Yapraklar birbirine yakın mı olsun, uzak mı?' diye sorar. Birlikte çalışan iki çocuk kağıdı paylaşır, her biri kendi yarısına karar verir. Fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanır; çocuk isterse eserine bir ad koyar.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Malatya çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana dizilir, renkli kültür sayfası da yanlarına konur. Her çocuk eserinde bir rengi ya da malzemeyi gösterir; arkadaşları sırayla fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler, konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Türkiye ve Doğu Anadolu sayfalarında Malatya'nın kayısıları bulunur ve öğretmen 'Kayısı ağacına ve ustaların yaptığı bakır kaplara nasıl özen gösterebiliriz?' diye sorar. Her çocuk sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer; eseri kendi kararıyla sergilenir ya da eve götürülür.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Sünger büyük bir tutacakla kavranır; renkler ikiyle sınırlandırılabilir.
- 5–6 yaş: Aynı şeklin yönünü veya izler arasındaki uzaklığı değiştirerek bir düzen kurması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Kayısı için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği kayısı ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Doğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler