Canım Ülkem · Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Diyarbakır: Karpuzumun Renkli Dilimleri
Diyarbakır ilini Diyarbakır Karpuzu, Diyarbakır Surları, Hevsel Bahçeleri, Malabadi Köprüsü gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Yarım daire kolaj ve kalın çizgi
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
karpuz dilimi · parça–bütün, ön–arka, büyük–küçük, boşluk
Malzemeler
Renkli kağıt, ince karton, yapıştırıcı, kalın pastel, yuvarlak uçlu çocuk makası
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Karpuz dilimi için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen yedi bölgenin resimli olduğu Türkiye sayfasından Güneydoğu Anadolu sayfasına geçer ve karpuz dilimiyle gösterilen Diyarbakır'ı bulur. Diyarbakır'ın renkli sayfasında kalın taş surlar, karpuz ve nehir kenarındaki Hevsel Bahçeleri adlarıyla gösterilir. Öğretmen sorar: 'Siz hiç karpuz dilimi gördünüz mü, içi ne renkti?'
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen yırtma kağıtlarla yapılmış renkli karpuz örneğini kısa süre gösterir, sonra masanın kenarına bırakır. Çocuklara karpuz dilimi kalıbı ile büyük kırmızı, yeşil ve siyah kağıt parçaları verilir; zor kesimleri öğretmen önceden hazırlar. Çocuklar parçaları önce yapıştırmadan yerleştirir; yapıştırıcı ve pasteller ağızdan uzak tutulur.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Her çocuk kalıptaki büyük yarım daireye kırmızı, dış yaya yeşil kağıt parçalarını az yapıştırıcıyla yapıştırır; yırtık kenarlar olduğu gibi kalır. Kalın pastelle ya da siyah kağıttan birkaç büyük çekirdek eklenir, aralarında boşluk bırakılır. Kesmek isteyen çocuk yuvarlak uçlu makas kullanır; gerektiğinde kısa bir esneme arası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk karpuzunu yanındaki arkadaşıyla birlikte inceler, çekirdeklerin yerine ve karpuzu sunacağı kağıt tabağın rengine karar verir. İsteyen bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir çekirdek ekler ya da çalışmasını olduğu gibi bırakır. Öğretmen kararı kısa bir cümleyle söyler: 'Çekirdeği kenara taşıdın, ortada boşluk kaldı.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserinde bir ayrıntıyı gösterir. Öğretmen Diyarbakır'ın renkli sayfasındaki karpuzu gösterip sorar: 'Bizim karpuzlarımız hangi resimden çıktı?' Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir yerde kurumaya bırakılır ve öğretmen her çocuğun seçimini kısa bir notla yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Diyarbakır'ın renkli sayfasında ilk gün konuşulmayan iki resme bakılır: kemerli Malabadi Köprüsü ve tabaktaki kadayıf; kadayıf yalnız resimden tanınır. Çocuklar Hevsel Bahçeleri'nin yanından kıvrılarak akan nehri oturdukları yerden parmaklarıyla havada çizer. İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz eşinden seçtiği tek bir bölümü kendi renkleriyle boyar; taşan çizgiler olduğu gibi kalır. Öğretmen boyamayı karpuz çalışmasının yanına koyup sorar: 'İkisinde de aynı renk var mı?' Konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Karpuz çalışmasından kalan kırmızı ve yeşil kağıtlarla iki küçük deneme alanı hazırlanır: birinde bütün bir daire, ötekinde yarım daire karpuz yapılır; renkler ve kağıtlar aynı kalır. Öğretmen önce sorar: 'Sizce bütün karpuzla yarım karpuz yan yana konunca ne farklı olacak?' Çocuklar iki denemeyi de yapar, sonuçları yan yana koyar ve gördükleri farkı sözle, işaretle ya da parmağıyla göstererek anlatır. Öğretmen bağlantıyı kurar: 'Bütün daireyi ikiye bölünce iki yarım daire çıktı; karpuz dilimi de bütün karpuzun bir parçası.'
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Renkli karpuz örneğine kısa bir bakıştan sonra örnek kaldırılır ve her çocuk kendi karpuzunun düzenini kurar. Çocuk bir parçanın yerini değiştirince öğretmen sorar: 'Bu yeşil parçayı öbür uca taşıyınca karpuz nasıl değişti?' Birlikte çalışmak isteyen iki çocuğa karpuzun birer yarısı ayrılır; fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanıp yeni düzenle yan yana konur. Çocuk eserine bir ad verir ya da en sevdiği ayrıntıyı gösterir; öğretmen seçimini çocuğun kendi sözleriyle not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Karpuz çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana asılır; Diyarbakır'ın renkli sayfası da yanına konur. Her çocuk eserinde bir rengi ya da biçimi gösterir, arkadaşları bir ayrıntıyı fark edip söyler; konuşmak istemeyen işaretle katılır. Türkiye ve Güneydoğu Anadolu sayfalarında karpuz resmi birlikte bulunur; öğretmen sorar: 'Bahçede yetişen karpuzu ve taştan yapılmış köprüyü nasıl koruruz?' Her çocuk sonraki çalışmada denemek istediği bir malzemeyi seçer; eserini asılı bırakmaya ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: İki veya üç büyük parça sunulur; yırtma, yapıştırma ya da yer gösterme arasından seçim yaptırılır.
- 5–6 yaş: Bir parçanın yerini değiştirerek bütün resmin nasıl değiştiğini açıklaması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İç boşluklar ve zor kesimler yetişkin tarafından önceden hazırlanır.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Karpuz dilimi için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği karpuz dilimi ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Güneydoğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler