Canım Ülkem · Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Siirt: Narımın Renkli Deseni
Siirt ilini Zivzik Narı, Siirt Battaniyesi, Pervari Balı, Bıttım Sabunu gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Büyük benek baskısı ve kağıt kolajı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
nar · az–çok, seyrek–sık, iz, tekrar
Malzemeler
Geniş süngerler, yıkanabilir boya, sığ boya tabağı, kalın pastel, renkli kağıt, yapıştırıcı, resim kağıdı
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Nar için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen yedi bölgenin resimlerinin olduğu Türkiye sayfasını, ardından Güneydoğu Anadolu sayfasını açar ve nar resminin altındaki Siirt adını gösterir. Siirt'in renkli sayfasından Zivzik narı, battaniye dokuyan kadın ve Pervari balı seçilir ve 'Bunlardan hangisini daha önce gördünüz?' diye sorulur. Bal ve nar resimden tanınır, masada yalnız boya ve kağıt kullanılır.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Çocuklar süngerleri, boya tabağını, pastelleri ve renkli kağıtları inceler. Öğretmen kırmızı beneklerden yapılmış nar örneğini kısaca gösterip masanın yanına alır. Süngeri boyaya hafifçe değdirir, fazlasını tabağın kenarında bırakır, kağıda bastırıp dik kaldırır, sonra bir kez kaydırarak 'İz nasıl değişti?' diye sorar.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Her çocuk nar kalıbının büyük dairesine kırmızı sünger benekleri basar ve taç kısmına kısa bir biçim ekler. Öğretmen 'Beneklerin sık mı olsun, seyrek mi?' diye sorar; rengi, beneklerin yerini ve izin yönünü çocuk seçer, eserini kendisi tamamlar. Yorulan çocuğa kısa bir hareket arası verilir, boyalı eller ağızdan uzak tutulur.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk narını yanındaki arkadaşıyla inceler; koyu ve açık kırmızıları, beneklerin sık ve seyrek olduğu yerleri gösterir. İsteyen çocuk bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da çalışmasını olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısa bir cümleyle söyler: 'Sen bu köşeye bir benek daha ekledin.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserindeki bir ayrıntıyı gösterir, ardından Siirt'in renkli sayfasındaki Zivzik narına bakılıp çalışmalarla karşılaştırılır. Malzemeler birlikte toplanır, ıslak narlar düz bir yerde kurumaya bırakılır. Öğretmen her çocuğun seçtiği rengi ve kullandığı tekniği kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Siirt'in renkli sayfasından ilk gün konuşulmayan saat kulesi ve perde pilavı seçilir; öğretmen 'Hangisini doğa verdi, hangisini insanlar elleriyle yaptı?' diye sorar. İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz eşinden seçtiği tek bir bölümü kendi renkleriyle boyar. Battaniye dokuyan kadının el hareketi oturulan yerde birlikte canlandırılır. Ardından boyanan bölüm nar çalışmasının yanına konur ve çocuk ikisindeki ortak bir rengi söyler ya da parmağıyla gösterir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan süngerler ve kırmızı boyayla iki küçük resim kağıdı hazırlanır; birine seyrek, ötekine sık benek basılacaktır, renk ikisinde de aynı kalır. Öğretmen önce sorar: 'Hangi kağıttaki nar daha dolu görünecek?' Çocuklar iki denemeyi de yapar, kağıtları yan yana koyup gördükleri farkı sözle ya da parmakla gösterir. Beklenmeyen bir iz çıkan çocuk yeni bir kağıtta tekrar dener ve beğendiği düzeni asıl narında kullanabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Çocuk renkli kağıt parçalarını yapıştırmadan önce narının içinde ve yapraklarında farklı yerlere koyarak dener; kesim için yuvarlak uçlu makas kullanılır. Takılan çocuğa 'Bu parçayı çevirsen ya da biraz uzağa koysan nasıl olur?' diye ipucu verilir. Fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanır ve yeni düzenle karşılaştırılır. Sonunda çocuk eserine bir ad verir ya da bir ayrıntısını gösterir; öğretmen seçimini çocuğun kendi sözleriyle kaydeder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Siirt çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana asılır, Siirt'in renkli sayfası da yanlarına konur. Her çocuk eserinde kullandığı bir rengi ya da malzemeyi gösterir, arkadaşları sırayla fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler. Türkiye ve Güneydoğu Anadolu sayfalarında Siirt'in narı parmakla bulunur ve 'Narı yetiştirenlerin, battaniyeyi dokuyanların emeğine nasıl özen gösteririz?' diye sorulur. Her çocuk sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer, eserini sergiler ya da evine götürür.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Sünger büyük bir tutacakla kavranır; renkler ikiyle sınırlandırılabilir.
- 5–6 yaş: Aynı şeklin yönünü veya izler arasındaki uzaklığı değiştirerek bir düzen kurması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Nar için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği nar ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Güneydoğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler