Canım Ülkem · Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Mardin: Taş Renkli Pencerelerim
Mardin ilini Mardin Müzesi, Surur Hanı, Bıttım Sabunu, Takunya gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Oluklu kartonla doku ve mimari kolaj
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
taş pencere · pürüzlü–düz, yön, doku, açık–koyu
Malzemeler
Oluklu karton, renkli veya bakır renkli kağıt, kalın ip, yıkanabilir boya, yapıştırıcı
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Taş pencere için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimlerini gösteren Türkiye sayfasını, sonra Güneydoğu Anadolu sayfasını açar ve kemerli pencereli taş evin altındaki Mardin adını gösterir. Renkli Mardin sayfasındaki müzede duran testi, Surur Hanı'nın kemerli avlusunu ve yeşil bıttım sabununu tek tek gösterip adlarını söyler. Ardından 'Bunlara benzeyen bir şeyi daha önce gördünüz mü?' diye sorar.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen taş renkli zemini ve mavi kemerli pencereleri olan örnek çalışmayı kısa süre gösterir, sonra masanın yanına alır. Çocuklar oluklu kartona ve kağıda önce parmaklarıyla dokunur, sonra gözle bakar; öğretmen 'Hangisi pürüzlü, hangisi düz?' diye sorar. Kağıdın bir bölümü düz bırakılır, diğer bölümünde iz ya da kabartı denenir; çocuk farkı söyleyerek ya da göstererek anlatır.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Her çocuğa üç kemerli pencereli ev cephesi çizimi verilir. Oluklu karton açık kahverengi boyaya bastırılıp kağıda basılır ve eller ağızdan uzak tutulur; dokulu zemine büyük kemerli pencereler yerleştirilir, kapı ve çatı çizgileri tamamlanır. Çocuk rengi, parçanın yerini ve izin yönünü kendisi seçer, çalışmasını kendi eliyle bitirir; gerekirse kısa bir hareket molası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk çalışmasına bir arkadaşıyla birlikte bakar, evinde kaç pencere olacağını ve her pencerede hangi rengin görüneceğini seçer. İsterse bir parçanın yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da çalışmayı olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısa bir cümleyle söyler: 'Ortadaki pencereyi koyu maviye çevirdin.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserinden bir ayrıntıyı gösterir. Öğretmen bölge sayfasındaki Mardin'in taş evini yeniden açar ve 'Sizin pencereleriniz de bu evinkiler gibi kemerli mi?' diye sorar. Malzemeler birlikte toplanır, ıslak çalışmalar düz bir yerde kurumaya bırakılır; öğretmen her çocuğun seçimini ve kullandığı tekniği kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Renkli Mardin sayfası yeniden açılır ve ilk gün konuşulmayan iki resim seçilir, örneğin tahta takunya ile cevizli sucuk; yiyecek resimlerine yalnız bakılır, adları söylenir. İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz halinden seçtiği tek bir bölümü kendi renkleriyle boyar, arkadaki tepelerin çizgisini parmağıyla havada çizer. Sonra taş pencere çalışması yanına konur ve öğretmen 'İki kağıtta aynı olan bir renk ya da biçim bulabilir misin?' diye sorar; çocuk söyleyerek ya da parmağıyla göstererek cevap verir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan kağıt, karton ve boyayla iki küçük ev cephesi hazırlanır. İkisinde renk ve doku aynıdır, yalnız pencerelerin üstü birinde düz, ötekinde kemerlidir. Öğretmen önce 'Sizce bu iki pencere arasında ne fark görünecek?' diye sorar, çocuklar iki denemeyi de yapar ve sonuçları yan yana koyup farkı söyleyerek, işaretle ya da çizgiyle anlatır. Beklenmedik bir iz çıkarsa ilk deneme saklanır, yeni kağıt verilir; çocuk denemelerden birini asıl eserinde kullanabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Renkli örneğe kısaca bakılır, sonra kenara kaldırılır. Çocuk pencere parçalarını yapıştırmadan önce kağıdın üstünde gezdirip yerlerini dener, oluklu kartonu bir kez yatay, bir kez dikey basarak iki farklı çizgili yüzey elde eder. Bakır rengi için bakır renkli kağıt, yuvarlak uçlu makas ve kısa kesilmiş kalın ip verilir; birlikte çalışan iki çocuğun her birine ayrı bir bölüm ayrılır. Sonunda öğretmen 'Evine bir ad verelim mi?' diye sorar ve çocuğun sözünü olduğu gibi not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Mardin çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana asılır, renkli Mardin sayfası da yanlarına konur. Her çocuk eserindeki bir rengi, malzemeyi ya da biçimi gösterir; arkadaşları fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler, konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Sonra Türkiye ve bölge sayfalarında Mardin'in yeri bulunur, öğretmen 'Sabunu ve takunyayı insanlar elleriyle yapıyor. Onlara nasıl özen gösterebiliriz?' diye sorar. Her çocuk bir dahaki sefere denemek istediği malzemeyi seçer; eserin asılı kalacağına ya da eve gideceğine çocuk karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Tek doku ve büyük çalışma alanı verilir; parmakla bastırma için yetişkin desteği sunulur.
- 5–6 yaş: Doku yönünü değiştirerek iki yüzeyin farkını kendi çalışmasında göstermesi desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İpler kısa tutulur, boyna veya ele dolanacak halka yapılmaz; metal levha kullanılmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Taş pencere için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği taş pencere ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Güneydoğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler