Canım Ülkem · Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Şırnak: Şalımın Renkli Çizgileri
Şırnak ilini Şal Şapik, Kilim, Beyaz Köprü, Ensari Evi gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Kağıt şerit dokuma ve kalın desen
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
şal çizgileri · alt–üst, sıra, uzun–kısa, tekrar
Malzemeler
Geniş renkli kağıt şeritler, kalın kağıt zemin, yapıştırıcı, yetişkinin hazırladığı geniş kesikler
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Şal çizgileri için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimlerinin olduğu Türkiye sayfasını, sonra Güneydoğu Anadolu sayfasını açar ve çizgili şal resminin yanındaki Şırnak adını gösterir. Şırnak sayfasından tezgahta dokuma yapan kız, renkli kilim ve kemerli Beyaz Köprü birer cümleyle tanıtılır: 'Bu kız tezgahta şal şapik dokuyor.' Çocukların tanıdığı renk ve biçimler dinlenir.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen mavi ve krem şeritlerle yapılmış kağıt şal örneğini kısa süre gösterir, sonra masanın yanına alır. Kesiklerini önceden açtığı, kenarları sağlam şal kalıbında bir şeridi geçirir: 'Alttan, üstten, alttan, üstten.' Sonraki şerit ters yönden başlatılır ve uçlar yapıştırılarak sabitlenir.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar geniş kağıt şeritleri kesiklerden sırayla alttan ve üstten geçirir, şalın iki ucuna kısa ve kalın kağıtlardan püskül yapıştırır. Rengi ve sırayı çocuk seçer, şalını kendisi bitirir. Takılan çocuğa 'Bu şerit şimdi alttan mı geçecek, üstten mi?' diye ipucu verilir; yorulan çocuğa kısa bir hareket arası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk şalını bir arkadaşıyla birlikte inceler ve şeritlerin sırasına bakar. İsteyen çocuk bir şeridin yerini değiştirir, yeni bir şerit ekler ya da şalını olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısa bir cümleyle söyler: 'Bu şeridi en sona taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk şalındaki bir ayrıntıyı gösterir, ardından Şırnak sayfasındaki dokuma yapan kıza dönülür: 'Onun dokuduğu şalda da çizgiler var mı?' Malzemeler birlikte toplanır, yapıştırıcısı ıslak şallar düz bir yerde kurumaya bırakılır ve öğretmen çocuğun seçimini kısa bir notla yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Şırnak sayfası yeniden açılır ve ilk gün konuşulmayan taş Ensari Evi ile Serbidev tabağına bakılır; Serbidev yalnız resimden tanınır. İsteyen çocuk sayfanın siyah beyaz halinden tek bir resim seçip kendi renkleriyle boyar. Çocuklar oturdukları yerde ellerini tezgahtaki kız gibi ileri geri götürerek dokuma hareketi yapar. Sonra şallara dönülür ve 'Şalındaki bir renk bu sayfada da var mı?' diye sorulur; çocuklar söyleyerek ya da parmakla göstererek cevap verir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan kağıtlardan iki küçük şal zemini hazırlanır; birine uzun, ötekine kısa şeritler geçirilir, renkler ikisinde de aynı tutulur. Önce tahmin istenir: 'Sizce hangi şerit zemini baştan sona geçer, uzun olan mı kısa olan mı?' Çocuklar iki denemeyi de yapar; şeridi kısaltmak isteyen çocuk yuvarlak uçlu makas kullanır. Denemeler yan yana konur, çocuklar gördükleri farkı söyler ya da gösterir ve beğendikleri şeridi asıl şallarında kullanabilir.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Kağıt şal örneği kısaca gösterilip kenara kaldırılır. Çocuk şalının ana rengini ve araya gireceği iki ya da üç rengi seçer, şeritleri yapıştırmadan önce masada sıraya dizer. Öğretmen 'Sıradaki şerit hangi renk olacak?' diye sorar ve rengi çocuğun seçmesini bekler. Fikrini değiştiren çocuğun ilk dizisi saklanıp yenisiyle karşılaştırılır; iş bitince çocuk şalına bir ad verir ya da bir ayrıntısını gösterir.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Şallar çocukların göz hizasında yan yana asılır, Şırnak sayfası da yanlarına konur. Her çocuk şalında seçtiği bir rengi ya da püskülünü gösterir; arkadaşları da o şalda fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler. Türkiye ve Güneydoğu Anadolu sayfalarına dönülür: 'Şırnak bu sayfada nerede, gösterir misin?' Elle dokunan kilim ve şallara nasıl özen gösterileceği konuşulur; her çocuk bir sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer, şalını sınıfta bırakır ya da evine götürür.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: İki geniş aralıktan şerit geçirme veya hazır zemine şerit yerleştirme seçeneği verilir.
- 5–6 yaş: İki ya da üç rengin sırasını seçmesi ve bir sonraki şeridin yerini öngörmesi desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz. İç boşluklar ve zor kesimler yetişkin tarafından önceden hazırlanır.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Şal çizgileri için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği şal çizgileri ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Güneydoğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler