Canım Ülkem · Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Şanlıurfa: Taşların Anlattığı Desenler
Şanlıurfa ilini Göbeklitepe, Kelaynak, Urfa İsotu, Birecik Patlıcanı gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Oyun hamuruna büyük çizgi izleri
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
taş desenleri · düz–çukur, kalın–ince, yüzey, iz
Malzemeler
Yaşa uygun oyun hamuru, silinebilir çalışma altlığı, geniş yuvarlak uçlu araç
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Taş desenleri için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimli olduğu Türkiye sayfasını, sonra Güneydoğu Anadolu sayfasını açar ve Şanlıurfa'yı gösterir. Renkli Şanlıurfa sayfasından Göbeklitepe'nin dikili taşları, kelaynak kuşu ve kasedeki isot adlarıyla tanıtılır: 'Bunlardan hangisini daha önce gördünüz?' Çocuklar tanıdıkları bir renk ya da biçimi söyler.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Renkli sanat örneğindeki iki hamur taş ve aynı desenlerin siyah beyaz kalıbı kısaca incelenir: bir taşta çapraz çizgiler ve iç içe yaylar, ötekinde dik çizgiler ve ok gibi açılar var. Örnek masanın yanına alınır. Çocuklar hamuru avuçlarında yumuşatır ve ağızdan uzak tutar; kurutma ya da pişirme gerekmez.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuklar hamuru avuçlarıyla bastırarak kalın, dikdörtgen bir levhaya çevirir. Yuvarlak uçlu çubukla büyük çizgi, yay ve daire izleri açılır; öğretmen sorar: 'Taşına önce düz bir çizgi mi, yay mı yapacaksın?' Rengi, parçanın yerini ve izin yönünü çocuk seçer, eseri kendisi bitirir; yorulanlara kısa bir hareket arası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Her çocuk levhasını yanındaki arkadaşıyla inceler ve iz düzenini bir cümleyle anlatır: 'Bu yaylar tepeye çıkan yol.' İsteyen yeni bir iz ekler, bir parçanın yerini değiştirir ya da levhasını olduğu gibi bırakır. Öğretmen çocuğun kararını kısaca söyler: 'Yayını büyütmeye karar verdin.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserindeki bir ayrıntıyı gösterir. Güneydoğu sayfasında Şanlıurfa'nın altındaki desenli taşlara dönülür: 'Senin taşındaki çizgiler bunlara benziyor mu?' Malzemeler birlikte toplanır, levhalar kurumak için düz bir zemine bırakılır; öğretmen her çocuğun seçimini ve tekniğini kısa bir notla kaydeder.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Renkli Şanlıurfa sayfası yeniden açılır; ilk gün konuşulmayan iki resim seçilir, örneğin Halfeti'deki tekne ve Birecik patlıcanı: 'Bu ikisinin benzeyen yanı ne?' İsteyen çocuk aynı sayfanın siyah beyaz eşinde seçtiği tek bir resmi kendi renkleriyle boyar. Karacadağ'da kayak yapan çocuğun kol hareketi oturulan yerde canlandırılır ya da dağın çizgisi parmakla havada izlenir. Sonra boyama ile taş levha yan yana konur, iki üründe ortak bir renk ya da biçim parmakla gösterilir.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan hamurdan iki küçük parça hazırlanır ve öğretmen sorar: 'Aynı çizgiyi bir hafif, bir de kuvvetli bastırırsak ne değişir?' Tahminler dinlendikten sonra çocuklar aynı çubukla aynı çizgiyi bir parçaya hafif, ötekine kuvvetli bastırarak çizer. Parçalar yan yana konur; çocuklar ince, sığ izle kalın, çukur izi gösterir ve öğretmen gördüğünü söyler: 'Kuvvetli bastırınca iz derinleşti.' İsteyen ilk denemeyi saklayıp yeni bir parçada yeniden dener, beğendiği izi kendi levhasına ekler.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Renkli sanat örneğine kısaca bakılır ve örnek kaldırılır: 'Bugün kendi taşının desenini sen kuracaksın.' Çocuk izleri basmadan önce yerlerini parmağıyla dener; kenarı, derinliği ve iz sırasını kendisi seçer. İki çocuk birlikte çalışırsa her birine levhanın bir yarısı ayrılır; fikrini değiştiren çocuğun ilk levhası saklanıp yenisiyle yan yana konur. Çocuk eserine bir ad verir ya da bir ayrıntıyı gösterir; öğretmen bunu çocuğun sözcükleriyle not eder.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Levhalar çocukların göz hizasında, renkli Şanlıurfa sayfasının yanına dizilir. Her çocuk kendi taşında bir çizgiyi ya da yayı söyleyerek veya parmağıyla gösterir, arkadaşları fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler: 'Onun yayları iç içe.' Türkiye ve Güneydoğu sayfalarına dönülür, Şanlıurfa'nın yeri bulunur ve öğretmen sorar: 'Kelaynak kuşunu ve eski taşları korumak için ne yapabiliriz?' Her çocuk bir sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer, eserini sergilemeye ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Hazır yassı hamur üzerine iki büyük iz bırakma veya bir kenarı yükseltme seçeneği sunulur.
- 5–6 yaş: Biçimin kenarını, derinliğini veya iz sırasını kendi amacıyla değiştirmesi desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Taş desenleri için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği taş desenleri ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Güneydoğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler