Canım Ülkem · Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Kilis: Üzüm Salkımımın Renkleri
Kilis ilini Kuru Üzüm, Zahter, Gün Pekmezi, Kilis Katmeri gibi kültür ve doğa ögeleriyle tanıtan okul öncesi sanat atölyesi.
- A: 50 dakika · B–E: 20–25 dakika
- Kağıt yuvarlama ve dal baskısı
- 48–72 ay (36–48 ay uyarlamalı)
Ücretsiz indirin
PDF; öğretmen rehberi, künye, etkinlik planı, Türkiye ve bölge tanıtımı ile 4 görseli bir arada taşır.
Yazdırırken yatay A4 ve gerçek boyut / %100 seçin.
Etkinlik planı
Odak ve kavramlar
üzüm salkımı · az–çok, seyrek–sık, iz, tekrar
Malzemeler
Geniş süngerler, yıkanabilir boya, sığ boya tabağı, kalın pastel, renkli kağıt, yapıştırıcı, resim kağıdı
Öğretmen hazırlığı
İlgili tanıtım ve baskı sayfaları önceden seçilir. A4 yatay ve gerçek boyut / yüzde 100 ayarı kullanılır; dört görsel tek sayfaya küçültülmez. Üzüm salkımı için geniş çalışma alanı hazırlanır. Renkli örnek en fazla bir ortak kopya olabilir; kalıp kullanımı çocuğun ihtiyacına göre seçilir.
01 renkli sanat örneği öğretmene; 02 uygulama kalıbı sanat masasına; 03 renkli kültür kompozisyonu ortak incelemeye; 04 siyah beyaz kompozisyon isteğe bağlı boyamaya ayrılır. Renkli örnek tamamlanmış tek doğru ürün gibi sunulmaz.
A · Tanıma ve sanat (50 dakika)
-
0–5 dakika · Yolculuğa giriş
Öğretmen önce yedi bölgenin resimleriyle Türkiye sayfasını, sonra illerin resimleriyle Güneydoğu Anadolu sayfasını açar ve mor üzüm salkımlı Kilis'i gösterir. Kilis'in kültür resminden kuru üzüm, zahter ve gün pekmezi okunur: 'Bu kasede kuru üzüm var. Siz nerede gördünüz?' Yiyecekler yalnız resimden tanınır.
-
5–10 dakika · Malzemeyle tanışma
Öğretmen süngerleri, boya tabağını ve mor, yeşil kağıtları masaya koyar; mor üzüm salkımı örneğini kısaca gösterip yana alır. Süngeri boyaya hafifçe değdirir, fazlasını tabağın kenarında bırakır: 'Bastır, yukarı kaldır. Boyalı eller ağızdan uzak.' Bir kez de süngeri sürükler; çocuklar iki iz arasındaki farkı söyler.
-
10–30 dakika · Kendi eserim
Çocuk kağıda kalın pastelle bir dal çizer ya da dalı, yaprağı ve yuvarlakları çizili kalıbı alır. Mor kağıt topları yapıştırarak ya da süngerle yuvarlak izler basarak büyük bir salkım kurar, yeşil bir yaprak ekler. Rengi ve yerleri çocuk seçer, eserini kendi bitirir; yorulana kısa bir esneme arası verilir.
-
30–40 dakika · Bak ve değiştir
Çocuk yanındaki arkadaşıyla salkımının bir bölümüne birlikte bakar. İsterse bir üzümün yerini değiştirir, yeni bir iz ekler ya da çalışmasını olduğu gibi bırakır. Öğretmen kararı kısa bir cümleyle söyler: 'Bu üzümü dalın altına taşıdın.'
-
40–50 dakika · Paylaş ve toparla
İsteyen çocuk eserindeki bir ayrıntıyı gösterir. Öğretmen Kilis kültür resmindeki kuru üzüm kasesini yeniden gösterir: 'Salkımlarımız bu üzümlerden aklımıza geldi.' Malzemeler birlikte toplanır, ıslak işler düz bir yerde kurur; öğretmen her çocuğun seçtiği rengi ve tekniği kısa bir nota yazar.
Devam blokları: farklı günlere dağıtılabilir
B · Kültürü İnceliyorum · 20 dakika
Öğretmen Kilis kültür resmini yeniden açar ve ilk gün konuşulmayan mesire alanı ile Kilis katmerini gösterir: 'Gölü ve ağaçları kim yaptı, katmeri kim yaptı?' İsteyen çocuk siyah beyaz boyama sayfasında seçtiği tek bir bölümü kendi renkleriyle boyar; taşan boya olduğu gibi kalır. Çocuklar oturdukları yerde bakır kazana pekmez döken ustanın hareketini elleriyle canlandırır. Sonra boyadıkları bölümle üzüm salkımı arasında ortak bir renk ya da biçimi parmakla gösterir; öğretmen her çocuğun seçtiği ayrıntıyı not eder.
C · İki Küçük Deneme · 20 dakika
Kalan mor yuvarlaklar ve süngerlerle aynı renkte iki küçük deneme kağıdı hazırlanır ve öğretmen sorar: 'Üzümleri birbirine yakın koyarsak salkım nasıl görünür, aralıklı koyarsak nasıl?' Çocuklar tahmin eder, sonra bir kağıtta sık, ötekinde seyrek bir salkım yapar. Kağıtlar yan yana konur; öğretmen görülen farkı söyler: 'Aralarını açınca salkım seyrekleşti.' İsteyen çocuk beğendiği düzeni asıl eserine taşır.
D · Kendi Düzenim · 25 dakika
Mor üzüm salkımı örneği kısaca gösterilip kenara alınır, malzemeler çocukların uzanabileceği yere konur. Çocuk yuvarlakları yapıştırmadan önce kağıdın üstünde dener; öğretmen sorar: 'Salkımın aşağı mı sarkacak, yana mı?' Çocuk yuvarlakların yerini ya da izler arasındaki uzaklığı değiştirerek kendi düzenini kurar; birlikte çalışan iki çocuğa kağıdın birer yarısı ayrılır. Fikrini değiştiren çocuğun ilk parçası saklanır; sonunda çocuk eserine bir ad verir, öğretmen bunu çocuğun sözleriyle yazar.
E · Eserimi Paylaşıyorum · 20 dakika
Kilis çalışmaları çocukların göz hizasında yan yana asılır, renkli Kilis kültür resmi de yanına konur. Her çocuk eserinde bir rengi ya da biçimi gösterir, arkadaşları sırayla fark ettikleri bir ayrıntıyı söyler; konuşmak istemeyen çocuk parmağıyla gösterir. Türkiye ve Güneydoğu Anadolu sayfalarına dönülüp Kilis'in yeri bulunur ve öğretmen sorar: 'Mesire alanını temiz tutmak için ne yapabiliriz?' Her çocuk sonraki çalışmada denemek istediği malzemeyi seçer, eserini sergide bırakmaya ya da eve götürmeye kendisi karar verir.
Yaşa göre uyarlama
- 4–5 yaş: Sünger büyük bir tutacakla kavranır; renkler ikiyle sınırlandırılabilir.
- 5–6 yaş: Aynı şeklin yönünü veya izler arasındaki uzaklığı değiştirerek bir düzen kurması desteklenir.
- 36–48 ay: İsteğe bağlı uyarlama: süre 15–20 dakikalık kısa parçalara ayrılır. Tek kültür ögesi, bir teknik ve iki büyük parça sunulur; kesme yetişkin tarafından yapılır. Adları ezberleme veya sayfayı tamamlama beklentisi oluşturulmaz.
Aynı konu üzerinde farklı büyüklükte parça ve farklı destek düzeyi sunulur. Büyük çocuk küçük çocuğun ürününü tamamlamaz; malzeme uzatabilir ve kendi denemesini gösterebilir. Sözel anlatım yerine işaret, bakış veya resimle seçim kabul edilir.
Uygulama güvenliği
Yuvarlak uçlu makas ve yaşa uygun malzemeler kullanılır; büyük parçalar tercih edilir. Boyalar ve hamur ağza götürülmez. Görsellerdeki yiyecekler tanıma içindir; bu planda pişirme veya tadım bulunmaz.
Öğretmen gözlemi
- Çocuk renk, malzeme veya yer konusunda bir seçim yaptı mı?
- Üzüm salkımı için kullanılan tekniği nasıl denedi; ne kadar desteğe ihtiyaç duydu?
- Bir kültür ya da doğa ögesini kendi eserindeki bir ayrıntıyla ilişkilendirdi mi?
Evde devam
Aileye çocuğun seçtiği üzüm salkımı ayrıntısı anlatılır. Evde bir desen, doku veya benzer biçim fark edilip ertesi gün sözcükle, işaretle veya çizimle paylaşılabilir. Fotoğraf, gezi, yiyecek veya satın alınacak malzeme istenmez.
Öğretmene öneri
Tek oturumda bütün kültür ögeleri anlatılmaz. Aynı il sayfası farklı günlerde yeniden açılabilir. Örnekler yerel çeşitliliği tanıtır; bir yiyeceğin veya sanatın yalnız bu ile ait olduğu söylenmez. Mimari çizimler sanatsal sadeleştirmedir.
Kültür ve doğa kaynakları
Planlarınıza ekleyin
Üyeyseniz Projeler ve Atölyeler sayfasında “Canım Ülkem: Güneydoğu Anadolu Bölgesi” serisini açıp illeri günlerinize dağıtabilirsiniz.
Projeler ve Atölyeler